Toekomst van waterstof — wat wordt er voorspeld voor 2030-2040?
Wat zeggen IEA, IRENA en Nederlandse onderzoeksinstellingen over de rol van waterstof in 2030 en 2040? Drie scenario's, een eerlijke kijk.
Voorspellingen over waterstof komen in elke smaak: van “het wordt het nieuwe olie” tot “vergeet het, batterijen winnen alles”. De waarheid ligt vrijwel zeker daartussenin. Dit artikel zet de drie meest geciteerde scenario’s voor 2030 en 2040 op een rij, met de aannames die ze zo verschillend maken.
Het oneerlijke aan voorspellingen
Energietransities verlopen niet lineair. Dat is geen wijsheid achteraf — het is een patroon dat je in elke vorige overgang ziet, van kolen naar olie, van pk naar elektrisch, van koperdraad naar glasvezel. Eerst lijkt het lang stil te staan, dan komt het plotseling in een stroomversnelling, dan stabiliseert het opnieuw. Bij waterstof zitten we volgens IEA-data ergens tussen “lijkt stil te staan” en “begint te bewegen” — afhankelijk van waar je precies kijkt.
Daarom: lees alle getallen hieronder als richtinggevend, niet als profetie.
Wat zegt het IEA?
Het Internationaal Energie Agentschap publiceert jaarlijks het Hydrogen Review en daarnaast World Energy Outlook met drie scenario’s:
- Stated Policies Scenario (STEPS) — gebaseerd op huidige beleidsmaatregelen.
- Announced Pledges Scenario (APS) — als alle aangekondigde doelen worden gehaald.
- Net Zero Emissions Scenario (NZE) — wat nodig is voor 1,5 °C in 2050.
Voor 2030 lopen die scenario’s flink uiteen:
- STEPS — wereldwijde waterstofvraag groeit van ~95 Mt (2024) naar ~115 Mt in 2030. Vrijwel alles nog grijs.
- APS — vraag groeit naar ~150 Mt, waarvan ongeveer 50 Mt groen of blauw.
- NZE — vraag richting 200 Mt, waarvan minimaal 70% emissiearm.
De kloof tussen STEPS en NZE is dus enorm. Welk scenario waarheid wordt, hangt vrijwel volledig af van of beloofde investeringen doorgaan en of subsidies overeind blijven.
Wat zegt IRENA?
De International Renewable Energy Agency is iets optimistischer over groen. In hun World Energy Transitions Outlook 2024 voorzien ze dat groene waterstof in 2030 wereldwijd rond €3 per kilo kan kosten in de beste gebieden (Midden-Oosten, Australië) en €4–5/kg in West-Europa. Een halvering ten opzichte van 2026 dus.
Sleutelaanname: dat de prijs van groene stroom in zonrijke regio’s blijft dalen onder €15/MWh. Bij die prijs wordt elektrolyse spotgoedkoop.
Wat zegt de Nederlandse overheid?
Het Klimaatplan 2025 en de Nationale Waterstofstrategie 2.0 gaan uit van:
- 2030 — 4 GW elektrolyse in Nederland. Genoeg voor ~600 kt groene waterstof per jaar.
- 2032 — landelijk waterstofnetwerk (Hynetwork) operationeel, koppeling met Duitsland.
- 2035 — 8 GW elektrolyse, plus aanlandingscapaciteit voor importwaterstof.
- 2040 — substantiële vervanging van grijze waterstof in industrie. Eerste reguliere waterstof-CV’s in pilotwijken.
- 2050 — klimaatneutraal, met waterstof als één van de pijlers naast elektrificatie, biomassa en circulair gebruik.
Wat als alles voorspoedig gaat? (Optimistisch scenario)
Een combinatie van factoren die alles versnelt:
- Forse kostendalingen door massaproductie van elektrolysers (richting €200/kW geïnstalleerd).
- Voldoende windvermogen op de Noordzee, met aanlanding in Eemshaven en IJmuiden.
- Strenge Europese beprijzing van fossiele waterstof via ETS-uitbreiding.
- Geen grote tegenslagen in grondstoffenketen (iridium, platina).
Resultaat in 2040:
- Tata Steel produceert “groen staal” voor minstens een derde van zijn output.
- Vrijwel alle nieuwe trucks ≥20 ton zijn batterij of waterstof. Tankstations langs alle Nederlandse snelwegen.
- Pilots in wijken zijn opgeschaald naar grootschalige uitrol in moeilijk te isoleren woonblokken.
- Nederland exporteert overschotwaterstof naar Duitsland en België.
Marktaandeel: waterstof voorziet 12–18% van de totale Nederlandse energiebehoefte in 2040.
Wat als het tegenzit? (Pessimistisch scenario)
Drie factoren samen kunnen het tempo flink remmen:
- Grondstoffenkrapte (vooral iridium voor PEM) drijft prijzen op.
- Geopolitieke spanningen verstoren handelsketens voor zonnepanelen en windturbines.
- Politieke heroriëntatie in Brussel of Den Haag schroeft subsidies terug.
- Veiligheidsincident in een pilotwijk leidt tot maatschappelijke terughoudendheid.
Resultaat in 2040:
- 1–2 GW elektrolyse in Nederland (in plaats van 8). Vooral voor industrie.
- Slechts beperkte vervanging van grijze waterstof; CO₂-prijzen drijven import op.
- Vrijwel geen waterstof in woningen of personenauto’s.
- Trucks: deels waterstof, deels batterij, deels nog diesel/biobrandstof.
Marktaandeel: 3–5% van de Nederlandse energiebehoefte.
Realistisch scenario (waarschijnlijkste)
Tussen beide in. Mijn inschatting (gevormd uit IEA STEPS+APS, RVO en gesprekken met sectorprofessionals):
- 2030 — 2 tot 3 GW elektrolyse in Nederland. Eerste fase Hynetwork in gebruik. Tata Steel begint met groene staal-pilot. Waterstof-trucks rijden in beperkte aantallen.
- 2035 — 5 tot 7 GW. Ondergrondse opslag operationeel. Eerste reguliere waterstofwijken (~100.000 woningen, in regio’s waar warmtepompen lastig zijn).
- 2040 — 10 GW+. Groene waterstof concurreert prijstechnisch met grijs (€3–4/kg). Substantiële import via Eemshaven en Rotterdam.
Marktaandeel: 7–10% van de Nederlandse energievraag.
Welke bedrijven worden hier actief?
Een aantal namen die je in 2026 al ziet en die waarschijnlijk relevant blijven (in alfabetische volgorde, géén beleggingsadvies):
- Ballard Power Systems (CA) — brandstofcellen voor zware voertuigen
- Cummins Inc. (VS) — elektrolyse na overname van Hydrogenics
- Fuel Cell Energy (VS) — SOEC en SOFC-systemen
- Holthausen Group (NL) — voertuigombouw en tankinfrastructuur
- ITM Power (VK) — PEM-elektrolysers
- Linde plc (IE/DE) — productie, transport, industrieel gas
- McPhy Energy (FR) — alkalische elektrolyse
- NEL ASA (NO) — elektrolysers, één van de grootste fabrikanten
- Plug Power (VS) — geïntegreerde waterstofoplossingen
- Resato Hydrogen Technology (NL) — tankstations en compressie
- Siemens Energy (DE) — PEM-systemen op grote schaal
- Sunfire (DE) — alkalisch en SOEC
- Thyssenkrupp Nucera (DE) — alkalische elektrolyse op industriële schaal
Nogmaals: dit is geen aanbeveling. We benoemen wie er actief zijn, niet wie je moet kopen. Voor financiële beslissingen verwijzen we naar een gekwalificeerd adviseur.
Risico’s voor het hele scenario
Drie wildcards die alles kunnen veranderen:
- Doorbraak in stationaire opslag. Als bijvoorbeeld natrium-ionbatterijen razendsnel goedkoop worden voor lange-termijn opslag, krijgt waterstof concurrentie op één van zijn sterkste niches.
- Versnelde fusie. Als kernfusie eerder commercieel wordt dan verwacht (rond 2040 in plaats van 2050+), verandert het hele energielandschap. Maar dit is nog speculatief.
- Klimaatbeleid omslag. Bij een politieke koerswijziging in Brussel kunnen subsidies en CO₂-prijzen drastisch veranderen. Maakt het zowel makkelijker (strenger beleid) als moeilijker (terugdraaien) voor de transitie.
Wat betekent dit voor mij?
Voor een particulier: blijf voorlopig investeren in isolatie, warmtepomp en zonnepanelen. Waterstof komt waarschijnlijk pas in jouw woning rond 2032–2038, en dan niet in alle wijken. Wachten op waterstof is geen strategie.
Voor een MKB-ondernemer met zwaar transport of hoge proceshitte: start nu de gesprekken. De eerste leveringscontracten lopen al, subsidies zijn gunstig en early adopters krijgen vaak voorrang op infrastructuur.
Voor een gemeente of regio: betrek burgers vroeg, communiceer transparant, en kijk welke pilots binnen je grenzen praktisch kunnen.
Samenvatting
In een optimistisch scenario speelt waterstof tegen 2040 een serieuze rol — orde van 10–18% van de Nederlandse energievraag. In een pessimistisch scenario blijft het een nichetechnologie van enkele procenten. De realiteit ligt vrijwel zeker daartussen. Wat zeker is: bedrijven en regio’s die nu vooroplopen (Noord-Nederland is daar één van) zijn beter gepositioneerd dan landen die afwachten.
Voor wie dieper wil graven, lees onze artikelen over groene, grijze en blauwe waterstof en waterstof versus batterij. Vragen of feedback: stuur een mail naar info@thuiswaterstof.nl.